Kommunit nalunaarsuiffiannit tingusat
Soraarnerussutisianut naatsorsuutit pisortat akissarsialerivianninngaanneerput. Taamatullu kommunit nalunaarsuiffiinit aammalu Naatsorsueqqissaartarfiup inunnik nalunaarsuiffiannit nalunaarsuutit tunngaviusut atorneqarlutik.
Pineqartut allaffissorluni aqutsinermi nalunaarsuiffinninngaanneerput naatsorsueqqissaarnikkut atungassatut ineriartortitaanatik, taamaattumillu naalunaarsuutit tunngaviusut suliareqqillugit nalilersorlugillu suliaapput.
Inuit amerlassusaannik killiliineq
Naatsorsuutini pineqartut tassaapput Naatsorsueqqissaartarfiup inunnik nalunaarsuiffiani inuit ukiup naanerani Kalaallit Nunaanni kommunini najugaqartutut allattorsimasut. Inuit allattorsimaffianni soraarnerussutisialik sumiiffimmi najugaqartutut allaqqasoq tassani najugaqartutut naatsorsuussaavoq, inuillu allattorsimaffianni sumiiffimmi najugaqartutut naatsorsorneqarsimaneq kommunit naatsorsuuserisarfianni allami najugaqartutut allaqqasinnaalluni.
Ukiut
Ukiut ukiumi pineqartumi novembarip naanerani ukiorisanut naatsorsorneqarput. 65-inik ukioqalernermi qaammat ataaseq ingerlareersimatillungu utoqqalinermut soraarnerussutisiaqalertoqarsinnaavoq. Novembarip naanerani 65-ileereersimasut decembarimi utoqqalinermut soraarnerussutisiaqalernissamut qinnuteqarsinnaapput, novembarillu naanerani 65-it ataallugit ukiullit utoqqalinermi soraarnerussutisiaqarsinnaatitaallutik.
Periaaseq
Naatsorsuutit soraarnerussutisiaqarnermut tunngasut kommunit naatsorsuuseriviannit Winformatik-imik taaneqartumit tigusaapput. Naatsorsuutit utoqqalinermi aammalu siusinaarluni soraarnerussutisiallit aningaaseriviannut nuunneqarsimasut aningaasat tunngaviusut malillugit tigusaapput. Soraarnerussutisiaqartitsinerit ukiumi naatsorsuuserivimmi pineqartumi qaammat decembarimi soraarnerussutisiaqarsimasutut allattorsimasut kisimik suliarineqarput. Naatsorsuutinilu takuneqarsinnaapput soraarnerussutisiat soraarnerussutisialinnut soorlu inissiisarfinni imaluunniit utoqqaat illuini najugaqartunut naleqqussagaanersut (kaasarfimmiuunersut).
Pisortat akissarsialeriviannut soraarnerussutisiap suunerinut paasissutissat aaneqarput, soorlu soraarnerussutisialik kisimiittuunersoq aappaqarnersorluunniit. Aappariinnut soraarnerussutisiaqartunut aningaasat amerlassusaat aapparisap isertitai aallaavigalugit annertussuseqartarput, soorlu aapparisaq aamma utoqqalinermi siusinaartumilluunniit soraarnerussutisiaqarpat. Kisimiittutut nalunaarsorneqarsimasut isertitai allat tunngavigalugit soraarnerussutisiaqartinneqartarput.
Pisortat akissarsialeriviinit paasissutissat naatsorsuutinut tunngaviusumik atorneqarput, kommunillu naatsorsuuserisarfiannit paasissutissat kukkunersiornermut atorneqarlutik.
Naatsorsuutinit allanit assigiinngissut
Naatsorsueqqissaartarfik ukiuni arlalinni ’’Isumaginninnermut ikiorsiissutinik pisartut 20xx”-imik taallugu saqqummersitsisarpoq, uanilu saqqummersitami utoqqalinermi aammalu siusinaartumik soraarnerussutisiallit nalunaarsukkat 4.101-it aammalu 2.752-it saqqummersitami isumaginninnermut tunngasuni 3.758-init 2.457-iniillu allaanerupput. Saqqummersitami ’’2015-imi isumaginninnermut ikiorsiissutinik pisartut”-ni allaanerussutaavoq soraarnerussutisiallit ukiup ingerlanerani soraarnerussutisialittut allattorsimasut tamarmik nalunaarsugaammata, uanilu saqqummersitami soraarnerussutisiallit ukiup naanerani Kalaallit Nunaanni najugaqartut decembarilu qaammat soraarnerussutisialittut allattorsimasut nalunaarsugaallutik. Taamaattumik soraarnerussutisiallit soorlu ukiup naanera tikitsinnagu toqusimasut imaluunniit Kalaallit Nunaannit aallarsimasut naatsorsuutinut ilaanngillat.
Uani saqqummersitami aammalu saqqummersitami ”2015-imi isumaginninnermut ikiorsiissutinik pisartut”-ni assigiinngissutit najoqqutanik, periaatsinik nalilersuinernillu assigiinngitsunik atuinernik tunngaveqarput.
Kommunit najugaqarfiillu
1. januaari 2009 aallarnerfigalugu kommunit 18-it sisamanngortinneqarput. Uani saqqummersitami kommunit immikkoorneri qangarnitsat atorneqarput, najugaqarfinnik taaneqarlutik. Najugaqarfinnik taasani illoqarfik pingaarneq nunaqarfiilu ilanngullugit aammalu savaateqarfiit naatsorsuussaapput. Ataani takuneqarsinnaapput kommunit najugaqarfiillu pineqartut immikkoortiterneri.
Tabel 1. Kommunit najugaqarfiillu
|
Kommuni |
Kommune Kujalleq |
Kommuneqarfik Sermersooq |
Qeqqata Kommunia |
Qaasuitsup Kommunia |
|
Najugaqarfik |
Nanortalik |
Ivittuut |
Maniitsoq |
Kangaatsiaq |
|
|
Qaqortoq |
Paamiut |
Sisimiut |
Aasiaat |
|
|
Narsaq |
Nuuk |
|
Qasigiannguit |
|
|
|
Tasiilaq |
|
Ilulissat |
|
|
|
Ittoqqortoormiit |
|
Qeqertarsuaq |
|
|
|
|
|
Uummannaq |
|
|
|
|
|
Upernavik |
|
|
|
|
|
Qaanaaq |
Ilanngussaq: Soraarnerussutisiat amerlassusaat annerpaat minnerpaallu